تبلیغات
خاطرات یک خبرنگار

خاطرات یک خبرنگار
اگر خداوند آرزویی را در دل تو انداخت بدان توانایی رسیدن به آن را در تو دیده 
نویسندگان

این روزها یلدا هم نمی تواند ما را صمیمی تر کند


سنندج – خبرنگار همشهری – سونیا محمدی: مردم همواره علاقه مند به زندگی اجتماعی داشته اند و سعی نموده اند تا با هر بهانه در کنار یکدیگر جمع شوند و به شادی بپردازند.

                                 آپلود عکس

بلندترین شب سال که ما ایرانیان به آن شب یلدا نیز می گویم و شب یلدا را در كردستان «شه ‌و چله» (شب چهلم) یا «شه‌ و زمسان» (شب زمستان)  . می ‌نامند، که در این شب مردم با گرد آمدن در کنار یکد یگر سعی در سپری نمودن لحظات شاد می کنند. آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون است که همه جنبه ی نمادی دارند و نشانه ی برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند انار و هندوانه جزو مهم ترین ملزومات شب یلدا هستند.

یلدا شب اول زمستان و شب آخر پاییز است؛ برپایی مراسم شب چله قدمتی باستانی دارد و تاریخ آن مشخص نیست اما به گفته ی سالمندان این جشن از سال های دور تا کنون در سنندج با تغییرات اندکی در شیوه ی اجرا، برپا می گردد. امروزه با صنعتی و ماشینی شدن زندگی ها دیگر خبری از آن شب بیداری ها نیست و شب چله بیشتر به یک مهمانی معمولی شبیه شده است.

آن روزها افراد فامیل بنا بر رسمی دیرینه به خانه بزرگترین فرد فامیل که معمولا پدر بزرگ و مادر بزرگ بودند می رفتند و باتکاندن برفهای زمستان از لباس هایشان در گرمای آرامش بخش کرسی فرو می رفتند. افراد فامیل بر سر یک سفره باهم شام می خوردند.

اقبال محمدی 69ساله از قدیمیان خیابان سیروس است درباره رسوم شب چله در کردستان می گوید: 

اقبال محمدی 69ساله از قدیمیان خیابان سیروس است درباره رسوم شب چله در کردستان می گوید: در قدیم مثل امروز همه با سواد نبودند در هر چند خانواده ی  یک نفر باسواد پیدا می شد .در خاندان ما فقط عمویمان باسواد بود که به این خاطر به او میرزا می گفتند در شب چله که تمام فامیل دور هم جمع می شدیم همه زیر کرسی می رفتیم و ایشان برایمان شاهنامه می خواند.

او گاهی در خصوص سالی که برف زیادی آمده بود و هوای نفس آدم یخ می زد، صحبت می کرد. یادم می آید یکسال آنقدر برف بارید که وقتی برف ها را از پشت بام پارو کردیم و داخل کوچه ریخته شدند تمام راه بسته شد و مردم از پنجره ها برای رفت و آمد عبور می کردنند البته آن زمان به علت فعالیت های انسان تا این حد گرما وارد هوا نمی کرد و هوا کمتر گرم می شد و برف ها بیشتر بروی زمین می مانند.

وی ادامه می دهد: بروی لحاف کرسی که روی کرسی می انداختند تنقلاتی همچون آرد توت، مغز گردو، کشمش، سنجد، توت، قاویت، گندم بو داده، تخم هندوانه، تخم خربزه و تخم طالبی قرار می دادند که در خانه خشک شده و بو داده شده بود.

محمدی می گوید: در گذشته همچون امروز تنوع میوه ها زیاد نبود و خبری از شیرینی و آجیل مخصوص شب یلدا نبود و مردم میوه های که در آن زمان در بازار موجود بود را خریداری می کردند و یا فامیل و کسانی که از روستا به خانه ی آشنایان در شهر می آمدند به اندازه و وسع خود میوه هایی به همراه می آوردند.  میوه‌های شب چله كه شامل به،هندوانه، سیب، گلابی، انار، آنو (چند ماه قبل از زمستان، خوشه‌های انگور را در زیرزمین یا در سایه، نخ كرده و از سقف آویزان می‌كنند كه به آن «آنو» می‌گویند) می‌شد. بعد از صرف شام" کالک ترش" می‌خورند (کالک ترش نوعی خربزه کوچک، معطر و شیرین است که از چند ماه قبل از چله توسط  کد بانوان منزل آماده می گردید به این ترتیب که در پایان فصل برداشت خربزه آن را به درون سرکه می‌انداختند  تا ترش شود و داخل خربزه پرآب شود) این آب خربزه را ترش و شیرین داخل ظرف جداگانه ریخته و خربزه را قاچ کرده و می‌خوردند و آخر سر هر کسی مقداری از آب خربزه را سر می‌کشید.  دلمه کلم و برگ مو را بر ای شام درست می کردند که این یک غذای بسیار تجملی بود زیرا که در آن زمان ها مردم غذا های محلی و چیزهای ساده می خورند و در مراسم عروسی و جشن ها این نوع غذا خورده می شد.

درقدیم در روستا ها شب چله و شب عید جوانان به پشت بام خانه‌ها می ‌رفتند و از مسیر دودکش بخاری‌های خاموش خانه‌ها یا جلو پنجره‌ها، شال روی لباس کردی خود را باز می نمودند و پایین می‌فرستادند و با خواندن ترانه‌های مخصوص این شب تقاضای آجیل و تنقلات می‌کنند و صاحب خانه نیز مقداری از مواد خوراکی آن شب را به پرشال می بست و با تکان دادن شال اشاره می‌ کرد که بالا بکشند. مردمان در گذشته با بیان حکایات و خاطرات شب را با خوشی سپری می کردند.

از رسم‌های جالبی كه در این شب در كردستان رایج است می‌توان به خوانچه ( سینی بزرگ که در آن وسایل و شیرنی و میوه است) بردن از طرف خانواده‌ی پسر برای نامزدش، نام برد. رسم بر این است که در این شب خوانچه های تزیین شده به خانهٔ تازه‌عروس یا نامزد خانواده بفرستند. در این خوانچه‌ها باید تمامی موارد لازم برای شب چله از شام گرفته تا خشكبار و میوه را برای خانواده‌ی عروس ببرند به صورتی كه آن شب، خانواده‌ی عروس جهت برگزاری شب چله هیچ اقدامی نمی کنند. در سینی خود هندوانه‌ها را تزئین می‌کنند و شال‌های قرمزی را اطرافش می‌گذارند. غذای این شب عموماً دلمه برگ مو و كلم است كه گوشت را لابه لای آن می‌گذارند همراه با روغن و كره محلی. علاوه بر دلمه، در سنندج رسم است رشته پلو نیز در خوانچه‌ها گذاشته شود. هم‌چنین علاوه بر مواردی كه گفته شد، هدیه‌ای گران‌ بها كه معمولاً پارچه یا قطعه‌ای طلا می‌باشد نیز برای عروس برده می شود.

همچنین رسم دیگری به نام «شه ‌و زمسانی» وجود دارد كه در آن عروس اولین شب چله را در خانه‌ی شوهر تجربه می‌كند؛ و آن به این معناست كه این بار خانواده‌ی عروس باید خوانچه‌هایی را كه تمام نیازهای شب چله خانواده‌ی داماد را برطرف كند را به منزل دامادشان ببرند.

مردم گاهی در شب یلدا تا نزدیکی ها صبح بیدار می ماندند و به بیان خاطرات و جوراب بازی و بازی های فکری که در آن دوران رایج بود می پرداختند.

انجام بازی های محلی در کردستان از دیرباز رایج بوده است که امروز بیشتر در روستاها می توان این بازی ها را دید. مشهورترین این بازی‌ها در كردستان «گوروابازی» یا جوراب بازی است. بازیی دسته جمعی كه شركت كنندگان به دو گروه تقسیم می‌شوند و دارای هیجان بسیار زیادی است. همه‌ی مهمان‌ها می‌توانند در این بازی‌ شركت کنند، این بازی چند ساعتی از شب را به خود اختصاص می‌دهد.

امروزه برخی از خوردنی ها همچون هندوانه پای ثابت شب های یلدا شده است و باید به هر قیمتی که باشد برای این شب مهیا گردد. شاید همین پای ثابت بودن است که این خوراکی ها را چند روز قبل از شب یلدا به صورت نجومی گران می کند.

تنها گران شدن مشکلی نیست که با نزدیک شدن به شب یلدا خودنمایی می کند، برای خرید یک کیلو سبزی آش باید مدت زیادی را در صف بمانید آن هم با کم ترین کیفیت.

نبود یک بازار توزیع مستقیم میوه و تره بار در سنندج، در اینجا خود را با گران شدن و تشکیل صف های طولانی نشان می دهد.

شهرداری سنندج اکنون در حال ساخت یکی از این مراکز است که می تواند تا حد زیادی مشکل گران شدن و کم یاب شدن میوه ها و سبزیجات را در نزدیکی شب یلدا حل کند.

البته مردم سنندج نشان داده اند که حاضر نیستند برای خرید مایحتاج خود زیاد از خانه فاصله بگیرند که باید با فرهنگ سازی و اطلاع رسانی در مورد اینکه خرید در این مرکز متناسب با قیمت های مصوب است، انگیزه مردم شهر را برای خرید از این مرکز افزایش داد.

علاوه بر گران شدن و کاهش دسترسی مردم به میوه و تره بار در شب های منتهی به شب یلدا، مشکلی دیگر که به مادیات و میزان درآمد خانواده هیچ ربطی ندارد، نبود صفا و صمیمیت این شب ها همچون شب های سال های گذشته است.

با اینکه دمای هوا در آن زمان ها بسیار سردتر از امروز بوده است اما گردهم جمع شدن تعداد زیادی از اعضای فامیل وهمچنین صفا و صمیتی که وجود داشت و اجرای سنت های مختلف، گرما و صمیمیت خاصی به شب های یلدا داده بود که در این روزها به ندرت می توان یافت.

این روزها نه تنها خانه ی مسن ترین های فامیل پاتوق نیست بلکه گاهی بزرگان و افراد مسن فامیل در گوشه ای در خانه سالمندان حتی ممکن است بدون اینکه بدانند که امشب یلدا است، این شب بیاید و بگذرد.

این روزها یلدا کورسویی است که تلاش می کند ما را صمیمی تر کند اما نمی تواند و زورش نمی رسد گرمای زمستان شود.




برچسب ها: گزارش های خبری خودم،  
[ شنبه 30 آذر 1392 ] [ ساعت 07 و 12 دقیقه و 29 ثانیه ] [ سونیا محمدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

سونیا محمدی خانمی که سعی می کند که هر روز به جلو پیش برود
زمان منتظر ما نمی ماند.
موضوعات
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :